Phòng sạch là gì? khái niệm phân loại và ứng dụng thực tế trong sản xuất

Trong các ngành sản xuất như: Điện tử vi mạch, thực phẩm, ty tế và dược phẩm chỉ cần 1 hạt bụi nhỏ hoặc qua trình sản xuất bị tĩnh điện cũng có thể gây lỗi sản phẩm, ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn. Đây chính là lý do phòng sạch (cleanroom) trở thành quy chuản và là yếu tố quan trọng bắt buộc phải tuân thủ trong sản xuất. 

Phòng sạch là gì? có những cấp độ nào, và doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để xây dựng và vận hành phòng sạch đúng chuẩn?

Phòng sạch là gì?

Phòng sạch (Cleanroom) là không gian được kiểm soát nghiêm ngặt các yếu tố môi trường như:

• Nồng độ bụi trong không khí
• Vi sinh vật
• Nhiệt độ và độ ẩm
• Áp suất chênh lệch giữa các khu vực

Mục tiêu của phòng sạch là duy trì môi trường ổn định, hạn chế tối đa tác nhân gây ô nhiễm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14644.

Nói dễ hiểu là:

• Phòng thường: bụi tồn tại tự do
• Phòng sạch: bụi được lọc, giới hạn và kiểm soát ở mức rất thấp

Vì sao phòng sạch lại quan trọng trong sản xuất?

Phòng sạch không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là yếu tố quyết định:

• ✅ Chất lượng sản phẩm (độ chính xác, độ ổn định)
• ✅ An toàn sản xuất (đặc biệt với dược phẩm, y tế)
• ✅ Tỷ lệ lỗi & hao hụt
• ✅ Khả năng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu toàn cầu
• ✅ Uy tín và thương hiệu doanh nghiệp

Trong nhiều trường hợp, chỉ một sai sót nhỏ về môi trường cũng có thể khiến cả lô sản phẩm không đạt yêu cầu và bị loại bỏ.

Những ngành bắt buộc phải sử dụng phòng sạch

🔹 Ngành điện tử – bán dẫn

• Sản xuất linh kiện, bo mạch, chip
• Yêu cầu kiểm soát bụi siêu nhỏ & tĩnh điện (ESD)

🔹 Ngành dược phẩm – mỹ phẩm

• Sản xuất thuốc, vaccine, mỹ phẩm
• Bắt buộc kiểm soát vi sinh và nhiễm chéo

🔹 Ngành y tế

• Thiết bị y tế, phòng mổ, phòng thí nghiệm
• Đòi hỏi mức độ vô trùng cao

🔹 Ngành thực phẩm – đồ uống

• Chế biến thực phẩm cao cấp
• Kiểm soát bụi, vi khuẩn để đảm bảo an toàn